کتاب پیشرفت های اخیر در اقلیم شناسی توریسم (مجموعه مقالات)

کتاب پیشرفت های اخیر در اقلیم شناسی توریسم که به صورت مجموعه مقالات با ویراستاری  Matzarakis و همکارانش از طریق لینک زیر قابل دانلود است.

Advances in Tourism Climatology November 2004
Edited by  A. Matzarakis, C. R. de Freitas and D. Scott  

کتاب را از اینجا دانلود کنید

همچنين مجموعه مقالات مجلد شده در كتاب:

Developments in Tourism Climatology December 2007
Edited by  A. Matzarakis, C. R. de Freitas and D. Scott

را از اينجا دانلود كنيد. 

روزهای آلودگی هوا بیشتر مایعات بنوشید

دکتر حسین حسینیان – عضو هیات مدیره انجمن سم شناسی ایران گفت: منواکسید کربن مهم ترین آلوده کننده کنونی شهر تهران علاوه بر اثرات منفی که به تنفس و ریه می گذارد، از بهره هوشی افراد خصوصاً کودکان می کاهد.

وی به ماسک های مورد استفاده مردم اشاره کرد و گفت: از هر نوع ماسکی که به منظور جلوگیری از آلودگی استفاده شود، مقداری ذرات آلوده از ماسک قابل عبور است، ولی بهترین ماسک ها آن هایی هستند که فیلترهای مناسب تری دارند.

وی در ادامه توضیح داد: یک سری سموم از طریق پوست بر افراد اثر می گذارد. همچنین افرادی که مشکل ریوی دارند، وقتی لباسشان آلوده باشد در محیط تنفسی آلوده تری قرار می گیرند، چون البسه می توانند ذرات معلق در هوا را جذب کنند. به همین دلیل توصیه می شود در این موقعیت بحرانی افراد بیشتر استحمام و تعویض لباس کنند.

این عضو هیات مدیره انجمن سم شناسی پیشنهاد داد: در مورد مشکل آلودگی هوا باید فکری اساسی کرد و ارگان خاصی را مسئول کنترل آن کرد. در واقع باید فرهنگ سازی درست در این زمینه صورت گیرد.

فصل آلودگي هوا و سلامت انسان

همه ساله با شروع فصل سرما و روشن شدن وسايل گرمازا، آلودگي هوا را در شهرها احساس مي کنيم .اين موضوع به اين معني نيست که ما در فصول گرم سال آلودگي نداريم، بلکه سرماي هوا باعث مي شود که ما آلودگي را بيشتر احساس کنيم.

آلودگي هوا چيست؟

هر گونه تغيير در ترکيب شيمييايي، فيزيکي و حتي بيولوژيکي جو که باعث به خطر افتادن حيات موجودات زنده شود، آلودگي هوا گفته مي شود.منابع آلودگي هوا متفاوت است و امکان دارد طبيعي يا مصنوعي باشد که از آن جمله مي توان به وجود خودروها در کلان شهرها ، احتراق، فرايندهاي صنعتي و گاهي فعاليت آتش فشان ها اشاره کرد.

آلاینده های هوا

مونواکسيدکربن ، اکسيدهاي نيتروزن، هيدروکربن ها ، اکسيدهاي سولفور، ذرات معلق و سرب از جمله مواد آلوده کننده هوا به شمارمي روند.

1- مونواکسيدکربن يا  co: گازي است بي رنگ و بي بو که وجود مقادير هر چند اندک آن در محيط براي سلامت انسان نامطلوب است. اين گاز باعث بروز اختلال در تنفس سلول ها مي شود. علايم مسموميت با گاز co بستگي به مقدار گاز در محيط دارد.

سردرد و سرگيجه، حالت خواب آلودگي و در نهايت بي هوشي که منجر به مرگ مي شود، از علايم وجود گاز co در محيط است.  

2- اکسيدهاي نيتروزن : وجود اين گاز در محيط باعث تحريک چشم ، بيني، گلو و شش ها مي شود. تماس طولاني مدت با اين گاز باعث افزايش آسيب پذيري بدن انسان در برابرعفونت هاي بيماري زا نظير آنفلوانزا مي شود. ميزان زياد اين گاز در محيط ، باعث اختلال در قوه بويايي، ناراحتي هاي حفره بيني، اشکالات تنفسي ، ناراحتي هاي اعصاب، ادم ريوي و سرانجام مرگ مي شود.

3- هيدروکربن ها : اين گروه مهم ترين منبع آلودگي هوا در محيط هستند. وجود اين آلاينده در محيط باعث تحريک چشم ، سرطان و اختلال در مرکز خون سازي بدن مي شود.

4- اکسيد هاي سولفور : اين اکسيد از طريق منابع طبيعي و انساني وارد محيط مي شود. قرار گرفتن در معرض اين گاز باعث سوزش گلو، افزايش ضربان قلب و سرعت حرکات تنفسي مي شود.

5- ذرات معلق : ذرات معلق به ذرات جامد کوچک و قطرات مايع موجود در هوا اطلاق مي شود. از عمده ترين عوارض ذرات معلق بر روي انسان مي توان به بيماري هاي عفوني بخش هاي بالاي دستگاه تنفسي، اختلالات قلبي ، برونشيت ، تنگي نفس ، التهاب ريوي و کاهش مکانيسم هاي دفاعي بدن اشاره کرد.

علاوه بر موارد فوق، امروزه آلودگي هوا به عنوان يک بحران جهاني مد نظر است و پديده هايي همچون وارونگي گرمايش جهاني، افت لايه ازن، استراتوسفري و باران هاي اسيدي حاصل اين بحران است.

هنگام بروز پديده آلودگي هوا چه بايد کنيم؟

1- هنگام بروز پديده آلودگي هوا، فضاي داخل خانه هم به اندازه هواي بيرون خانه دچار آلودگي مي شود که براي جلوگيري از اين کار بهتر است هر روز ميزان حرارت وسيله ي گرما زا را در کمترين حد خود قرار دهيم تا هواي خانه عوض شود.

2- استفاده از ماسک در هنگام آلودگي هوا توصيه مي شود، اما اين ماسک بايد از جنس فيبر باشد، نه ماسک پارچه اي و نه ماسک دندان پزشکي، و بعد از هر بار مصرف بايد تعويض شود.

3- در آلودگي هوا، کودکان بيشتر از افراد ديگر آسيب مي بينند. پس بايد امکانات لازم را براي حفظ سلامتي آنها مهيا کنيم.

4- تغذيه مناسب براي کاهش مضرات آلودگي هوا مهم است. به همين منظور مصرف شير و ماست کم چرب، ميوه ها و سبزيجات تازه براي دفع مسموميت از بدن، به ويژه مسموميت ناشي از سرب توصيه مي شود.

هنگام بروز پديده آلودگي هوا، از خوردن فست فودها (غذاهاي آماده) ومواد غذايي حاوي مواد نگه دارنده مثل چيپس و انواع کنسرو خودداري کنيد.

5- ذرات ريز ناشي از آلودگي هوا روي سطح پوست مي نشينند. بنابراين هنگام شستشوي دست و صورت از آب خالي استفاده نکنيد، زيرا ترکيب اين ذرات با آب، ماده اسيدي ضعيفي را ايجاد مي کند که به مرور باعث پيري زودرس پوست مي شود.

منابع:

1- منابع اثرات آلودگي محيط زيست/دکتر مهدي تقي زاده

2- آلودگي محيط زيست-هوا-آب خاک-صوت/مينو دبيري

3- اکولوژي /دکتر محمد اردکاني

4- فرهنگ محيط زيست/حسن دولت آبادي

تأثير آلودگي هوا بر کودکان

شايع‌ترين بيماري که در شهرهاي بزرگ و آلوده بچه‌ها را مبتلا مي‌ کند، بيمار‌هاي تنفسي و در رأس آنها آسم است. در حال حاضر آسم و آلرژي تنفسي، از بيماري‌هاي شايعي است که در تهران به چشم مي ‌خورد و دليل آن هم وجود آلودگي در اين شهر است.

از ديگر بيماري‌ها که به دليل محيط آلوده ايجاد مي‌ شود، مي ‌توان آلرژي پوستي و سرطان را نام برد. احتمال سرطان در بچه‌هايي که در مناطق آلوده زندگي مي ‌کنند، بيشتر است.

گذشته از آن آلودگي‌هايي که در آب وجود دارد يا آلودگي‌هاي ناشي از سوخت مواد پلاستيکي مي‌ تواند حاوي ميکروب‌هايي باشد که به صورت معلق درهوا سبب عفونت‌هاي تنفسي و گاهي گوارشي در کودکان شوند. کودکان بيشتر از بزرگسالان به اين عفونت‌ها حساسيت دارند.

از ديگر موارد شايع در بچه‌ها سوزش چشم و پوست و کمبود اکسيژن در خون است که همگي موجب بي ‌قراري در آنها شوند.

الان ثابت شده حتي در بيماري‌هاي روحي- رواني مانند افسردگي يا اسکيزوفرني‌ها ردپايي از آلودگي هوا يافته مي‌ شود.

همچنين آلودگي‌ها مي ‌تواند علت بيماري بچه‌هاي بيش‌فعال باشد و حتي مي ‌تواند روي ضريب هوشي بچه اثر بگذارد.

هنوز سرب به عنوان آلاينده جدي در شهرهاي بزرگ وجود دارد و غير از مواد سوختي مانند بنزين که سبب متصاعد شدن سرب مي ‌شوند، وسايلي که روزمره از آنها استفاده مي‌ کنيم مانند وسايل الکترونيکي و اسبا‌ب‌بازي‌ها نيز داراي سرب هستند و ثابت شده که آلودگي سرب آثار زيان‌باري بر سلامت کودکان دارد.

بيماري اوتيسم (نوعي اختلال رشدي كه با رفتارهاي ارتباطي ، كلامي غير طبيعي مشخص مي شود) و همچنين گوشه‌گيري کودکان و بيماري‌هاي گوارشي و تنفسي از آثار مخرب سرب موجود در محيط زندگي کودکان است.

بعضي از آلاينده‌هاي داخل منزل شامل وسايل گازسوز و از جمله بخاري است که اگر تهويه بخاري گازسوز صحيح نباشد، گازهاي متصاعد از آن امکان آلودگي هواي داخل منزل را فراهم مي ‌کند.

همچنين دستگاه‌هاي تهويه هواي منزل و استعمال سيگار در منزل که اکسيژن ‌رساني به کودک را دچار اختلال مي‌ کند و استفاده از وايتکس و مواد شوينده در منزل مي‌ تواند سبب ايجاد و تشديد آسم در کودکان شود.

البته در اين زمينه تبليغات و فرهنگ سازي خوبي در ايران صورت گرفته است، به‌ خصوص صدا و سيما و مطبوعات که اطلاع ‌رساني مناسبي داشتند و در حال حاضر سازمان بهزيستي به‌عنوان يک نهادي که پشتوانه قانوني دارد و اعمال نظر مي‌ کند، شاخص‌ها و استانداردهاي تعريف شده را در واحدهاي تابعه اعمال مي ‌کند.

اثرات آلودگی‌ هوا بر چشم‌ها

این روزها بحث آلودگی هوا و وجود ذرات ریز معلق در آن، از جمله مهم‌ترین موضوعاتی است که بر سلامتی ما سایه ‌افکنده است. شاید تاثیر آلودگی‌ هوا بر ریه و قلب مشخص‌تر از دیگر اندام های بدن باشد و کمتر کسی از تاثیر این آلودگی‌های زیست‌محیطی بر روی چشم اطلاع داشته باشند. این مشکل در کلان‌شهرها به‌ویژه در تهران بارزتر است.

تقریبا همه تاثیر آلودگی هوا را در بدن خود حس می‌کنند. در هوای آلوده، دود ناشی از سوخت خودروها، ریزگردها، مونوکسیدکربن، دی‌اکسیدنیتروژن، ازن، آلاینده‌های آلی، ذرات غیرعادی دیگر مثل آزبست، همه و همه تاثیرات مضر جبران‌ناپذیری روی بدن انسان می‌گذارند. البته آثار آلودگی هوا بر افراد، با مشکل قلبی و ریوی قابل مشاهده است. تنگی نفس و کبودی لب‌ها از علایم آن می‌باشد.

ریزگردها ذراتی بسیار ریزتر از شن و به قطر چند میکرون هستند که به راحتی در ریه رفته و حتی از آن عبور می کنند و در طولانی مدت در عروق ریز رسوب کرده و باعث التهاب عروق می‌گردند (شبیه به آترواسکلروز) و باعث کم‌شدن کیفیت خون‌رسانی به چشم ها می‌شوند که درست مثل افزایش میزان مونوکسیدکربن خون، باعث خاکستری دیدن رنگ‌ها می‌گردند.

وقتی خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی به چشم مختل شود، در طولانی مدت باعث ایجاد آب مروارید می‌گردد (درست مثل عوارض سیگار).

قدرت چسبندگی مولکول های مونوکسیدکربن به گلبول‌های قرمز خون، 200 برابر مولکول های اکسیژن است. در هوای سالم 6 ساعت و با کپسول اکسیژن خالص سی‌دقیقه طول می‌کشد تا مونوکسیدکربن از خون برود و خون پاک شود.

غیر از مونوکسیدکربن و دی‌اکسید نیتروژن، سرب نیز در هوا وجود دارد. سرب با غلظت 60 میکروگرم در دسی‌لیتر خون، سبب افزایش ورم مغزی می‌شود که علایم آن سردرد و کاهش دید است و حاصل مسمومیت مزمن آن کم‌خونی، افسردگی و کند ذهنی می‌باشد.

ذرات شیمیایی موجود در هوا مثل نیترات‌ها و ازون، سبب ایجاد سوزش چشم ناشی از اسیدی شدن سطح اشک می‌گردند و قرمزی و اشک‌ریزش ایجاد می‌کنند (مثل بوی پیاز پوست کنده که با ایجاد اسید سولفوریک در چشم، اشک ریزش ایجاد می‌کند).

نفس کشیدن زن باردار در هوای آلوده باعث کند ذهنی جنین او به علت افزایش میزان سرب، مونوکسیدکربن و آلاینده‌های آلی در خون مادر می‌گردد. استفاده از منابع غذایی چربی امگا 3 ، ویتامین C و E ، آب نارنج، آب انار و چای سبز در پاک سازی خون از این آلاینده ها بسیار موثر است.

اگر موتور سواری، بدون عینک محافظ انجام شود، به علت خیس بودن چشم ها، ذرات آلاینده‌ هوا ، در تمام مسیر فیلتر شده و روی چشم می‌نشینند و آلودگی هوا چند برابر در چشم رسوب می‌کند و عوارض زیادی بر جای می‌گذارد که قرمزی، سوزش، تغییر رنگ سفیدی چشم و کدر شدن آن، ضخیم شدن و قرمز شدن لبه پلک از عوارض آن است.

 به هنگام توفانی شدن اقلیم چه باید گرد؟

فكر کرده اید اگر شما در محاصره توفان قرار بگیرید، چه باید بكنید؟ به چه جایی باید پناه ببرید؟ چگونه از خودتان در برابر توفان محافظت كنید؟

اصول ایمنی را جدی بگیرید

اگر در منزل‌تان هستید یا در نزدیكی منزل‌تان مشغول كاری هستید و توفان آغاز می ‌شود، باید به این نكات توجه كنید تا در امان باشید:

* فراموش نكنید هنگامی كه صدای رعد و برق را می ‌شنوید یا نور آن را می ‌بینید، یعنی توفان آغاز شده است. در این زمان باید به یك پناهگاه امن بروید. اگر در هوای آزاد بودید و ناگهان توفان آغاز شد، به درون یك ساختمان محكم یا درون اتومبیل‌تان پناه ببرید. یك سقف كاذب یا آلونک كوچك، زیر درختان یا درون اتومبیل‌های كوچك محل مناسبی برای پناه گرفتن نیست.

* اگر در فضای آزاد هستید و رعد و برق و صاعقه آغاز شد، در صورتی كه پناهگاه امنی در اطراف‌تان نیافتید، داخل اتومبیل‌تان بنشینید و شیشه‌ها را بالا بكشید. اتومبیل در این شرایط بهترین ایمنی را در برابر صاعقه و رعد و برق برای شما فراهم می ‌آورد.

* اگر ساكن شهرهای بندری یا جزایر هستید، حاشیه ساحل را ترك كنید و قایق ‌سواری را هم فراموش كنید. دریای ناآرام و موج‌های چند متری همه چیز را در هم می‌ شكند، به خصوص اگر منزل‌تان در مجاورت ساحل قرار دارد، باید آنجا را ترك كنید. * اگر نزدیك دریا یا رودخانه‌ای ساكن هستید كه امكان طغیان و سیل در محل سكونت شما وجود دارد، هر چه سریع‌تر خودتان را به زمینی بلندتر برسانید. فراموش نكنید هیچ‌گاه از اتومبیل برای رفتن به مناطق مرتفع‌تر استفاده نكنید. بیشتر افرادی كه در اثر سیل و آب گرفتگی جان خود را از دست داده‌اند، درون اتومبیل بوده‌اند.

* تا جایی كه امكان دارد، در منزل‌تان بمانید و خانه‌تان را فقط در شرایط اضطراری ترك كنید. وقتی در خانه هستید، از درها و پنجره‌های باز، شومینه، رادیاتور، بخاری، سیم‌های فلزی، سینك دست‌شویی و وسایل برقی كه دوشاخه‌شان درون پریز است، فاصله بگیرید.

* اگر شغل‌تان تعمیرات شبكه‌های لوله‌های فولادی شهر، تعمیر خطوط برق یا تلفن یا كار كردن در فضای آزاد مثل مزارع یا ساختمان‌های نیمه‌كاره است، در طی توفان، كارتان را تعطیل كنید. به خصوص كشاورزان باید تراكتور خود را در مزارع ترك كنند.

* دوشاخه لوازم برقی را در منزل از پریز خارج كنید و در صورت امكان برق ساختمان را با قطع كردن فیوز اصلی از جعبه كنتور قطع كنید.

* اگر بخشی از منزل‌تان در آب باران یا سیل ناشی از توفان غرق شده است، به آن وارد نشوید، به ویژه اگر وسایل برقی در آن بخش وجود داشته باشد یا حتی فقط زمین خیس باشد، در این شرایط احتمال برق گرفتگی زیاد است. مقداری شمع را برای فراهم كردن روشنایی در منزل در صورت قطع برق نگهداری كنید.

* پشت پنجره‌های بزرگ منزل‌تان دو قطعه نوار چسب بزرگ به شكل ضربدر بچسبانید. با این كار شیشه‌ها در مقابل توفان مقام‌تر شده و احتمال شكستن آنها كاهش پیدا می ‌كند.

* فراموش نكنید هنگامی كه توفان آغاز می ‌شود، زیرزمین‌ منزل اصلاً جای مناسبی برای پناه گرفتن نیست، چون این بخش از منزل به لوله‌های آب، فاضلاب، گاز شهری و حتی چاه فاضلاب نزدیك‌تر است. بهترین پناهگاه زیرزمینی دور از منزل و به دور از این تأسیسات است تا اعضای خانواده در آن پناه بگیرند.

در این شرایط تلاش كنید گودالی پایین‌تر از سطح زمین پیدا كنید و در آن پناه بگیرید. این نقطه باید دور از درختان، تیرهای برق یا حصار دیوار مزارع باشد. البته این در شرایطی است كه فقط امكان وقوع توفان را بدهید و خطر سیل وجود نداشته باشد.

* در صورتی كه در جنگل هستید و توفان آغاز می‌ شود، زیر درختان كوتاه‌تر پناه بگیرید.

* اگر احساس كردید كه پوست‌تان به خارش افتاده یا می‌ سوزد یا نوك موهایتان راست شده است، روی زمین چمباتمه بزنید. دست‌هایتان را روی زانوهایتان قرار دهید و سرتان را بین آنها بگذارید. به این ترتیب تا جایی كه می ‌توانید خودتان را جمع و جور كنید و تا جایی كه می‌ توانید، سطح تماس بدن‌تان را با زمین كاهش دهید.

* اگر در حال قایق‌سواری و شنا هستید و ناگهان توفان آغاز می ‌شود، خودتان را فوراً به ساحل برسانید و پناهگاه امنی بیابید.

* درختان ممكن است در طی توفان بشكنند و بر زمین بیفتند، تابلوهای نصب شده در خیابان‌ها نیز از توفان در امان نمی ‌مانند و ممكن است سقوط كنند، بنابراین پیش از شروع توفان یك نگاه گذرا به اطراف‌تان بیندازید و از تمام اشیایی كه احتمال شكستن یا سقوط شان وجود دارد، فاصله بگیرید.

* اگر در وسط جاده یا روی ریل راه‌آهن هستید، از این مكان‌ها دور شوید. ممكن است توفان و بادهای شدید شما را به سوی یك قطار یا اتومبیل در حال حركت پرتاب كند. اگر در حال رانندگی هم هستید، با دو دست فرمان را بگیرید و  مراقب اشیایی باشید كه باد در جاده می ‌اندازد.

* به طور كلی بهتر است در توفان رانندگی نكنید، ولی اگر به هر دلیلی لازم شد كه حركت كنید، از پل‌ها، پل‌های هوایی، خطوط فشار قوی برق و دكل‌های برق، علایم و تابلوهای رانندگی دوری كنید.

جمع آوری وسایل در شب پیش از توفان

* هنگامی كه توفان هفت شهر بندری جنوب ایران را تهدید می ‌كرد، بسیاری از هموطن‌مان مجبور شدند خانه و زندگی  خود را ترك كنند و به مناطق امن‌تر بروند. فكر می‌ كنید آنها در شب پیش از توفان باید چگونه وسایل خود را جمع می‌ كردند؟

* هنگامی كه قرار است مایحتاج مورد نیاز خود را برای ترك منزل و رفتن به مناطق امن، ببندید، وسایلی را فراهم كنید كه بتوانید به كمك آنها سه روز یا بیشتر در بیرون از منزل به زندگی‌تان ادامه دهید.

* برداشتن آب و غذای كافی و تازه، اولین گزینه‌ای است كه باید در بار و بنه خودتان بگنجانید. شما باید این مواد را در یك ساك كوچك كه حمل آن برایتان دشوار نیست، جاسازی كنید. بهتر است غذاهای كنسرو شده یا خشكبار را همراه خودتان ببرید، چون نگهداری و ذخیره آنها آسان‌تر است. برای هر یك از اعضای خانواده به یك گالن آب در هر روز نیاز خواهید داشت. در آب و هوای سرد زمستان، لباس‌های گرم و كیسه خواب را از قلم نیندازید. فراموش نكنید كودكان، سالمندان و بیماران به آب بیشتری نیاز دارند.

* به همراه بردن چراغ قوه، یك رادیوی باتریی، تعدادی باتری اضافه، جعبه‌ كمك‌های اولیه، وسایل مورد نیاز برای دستشویی رفتن، مقداری داروهای مورد نیاز و سایر وسایل اولیه كه هر یك از اعضای خانواده به ضرورت سنی به آنها نیاز دارند، بسیار عالی است. تعدادی ماسك برای پوشاندن بینی و دهان خود در گرد و غبار توفان به همراه داشته باشید. داشتن یك سوت برای علامت دادن به دیگران می تواند در مواقع ضروری برای شما مفید باشد.

* وقتی شما برای فرار از توفان، محل زندگی‌تان را به قصد مناطق امن ترك می ‌كنید، ممكن است لازم شود، روزهایی را در هوای آزاد زندگی كنید. وقتی هوا در ساعات پایانی روز سرد می‌ شود یا توفان و باران باعث كاهش دمای هوا می ‌شود، داشتن لباس‌های گرم و كافی می‌ تواند تحمل شرایط دشوار را برایتان آسان‌تر كند.

مجموعه‌ای كامل از لباس‌ها شامل این موارد است: یك ژاكت یا كت، شلوار بلند، بلوز آستین بلند، كفش‌های محكم، كلاه و دستكش، جوراب، لوازم بهداشتی بانوان، وسایل لازم برای حفظ بهداشت شخصی و در صورت امكان كیسه خواب.

* فراموش نكنید اصل یا كپی مدارك خانوادگی خود مثل شناسنامه‌ها، كارت ملی، دفترچه حساب بانكی، سند منزل و... را در یك كیف ضد آب كوچك جای داده و همراه خودتان ببرید.

* هنگامی كه گرفتار حادثه‌ای مانند توفان می ‌شوید، شما یا سایر اعضای خانواده‌تان ممكن است در اثر یك سانحه دچار سوختگی، پارگی، بریدگی یا دیگر جراحات شوید. شما با داشتن وسایل اولیه و دانستن نكات ابتدایی كمك‌های اولیه می ‌توانید به خودتان و دیگران در این شرایط كمك كنید.

* در صورتی كه كسی را برق گرفت و صاعقه به او برخورد كرد، اصلا به او دست نزنید، چون شما هم بلافاصله دچار برق‌ گرفتگی خواهید شد. شما می ‌توانید با قطعه چوب خشك منبع برق یا سیم برق را از بدن او جدا كنید.

اگر درون اتومبیل‌تان هستید و یك تیر چراغ برق روی اتومبیل شما افتاد، درون اتومبیل بمانید و تا كسی سیم‌های برق را از روی اتومبیل‌تان برنداشته و جدا نكرده است، از آن بیرون نیایید، چون احتمال برق گرفتگی شما زیاد است.

نویسنده: دكتر ثریا میكائیلی

آلودگى هوا و اثرات احتمالى آن بر سلامتى

آلودگى هوا چیست؟

آلودگى هوا به معناى مخلوط شدن هوا با گازها، قطرات و ذراتى است كه كیفیت هوا را كاهش مى دهند.

در شهرها ماشین ها، اتوبوس ها و هواپیماها و نیز صنایع و ساختمان سازى ممكن است باعث آلودگى هوا شوند. در خارج شهرها غبار حاصل از شخم زدن زمین ها به وسیله تراكتورها، ماشین ها و كامیون هایى كه در جاده هاى شنى یا خاكى مى رانند، ریزش كوه و دود حاصل از آتش سوزى بیشه ها و مزارع باعث آلودگى هوا مى شود.

یك عامل مهم دیگر آلودگى هوا در اغلب شهرهاى بزرگ گاز ازن در سطح زمین است. ازن در سطح زمین هنگامى تشكیل مى شود كه گازهاى آلاینده حاصل از اتومبیل ها و سایر وسائلى كه سوخت مصرف مى كنند با نور خورشید واكنش مى كنند؛ در نتیجه گاز ازنى به وجود مى آید كه براى انسان سمى است. این گاز ازن در شرایط ساكن بودن هوا، درخشندگى نور خورشید و آب و هواى گرم بیشتر به وجود مى آید. این ازن در سطح زمین را نباید با ازن «خوب» كه كیلومترها بالاتر در قسمت فوقانى جو زمین قرار دارد و اشعه ماوراء بنفش مضر خورشید را جذب مى كند اشتباه گرفت. اگزوز اتومبیل ها در شهرها آلاینده هاى متعددى را از خود خارج مى كند؛ از جمله:

مونواكسید كربن، دى اكسید نیتروژن، دى اكسید گوگرد، ذرات معلق از جمله ذرات كوچكتر 10میكرومتر، بنزن، فرمالوئید، هیدروكربن هاى چندحلقه اى.

آلودگى هوا چه علائمى در فرد ایجاد مى كند؟

آلودگى هوا مى تواند باعث تحریك چشم ها، گلو و ریه ها شود. سوزش چشم ، سرفه و احساس سنگینى در سینه در هنگام قرار گرفتن در معرض آلودگى شدید شایع است.

افراد مختلف واكنش هاى متفاوتى به آلودگى هوا نشان مى دهند. برخى ممكن است از احساس سنگینى در قفسه سینه و سرفه شدیداً ناراحت باشند و برخى دیگر ممكن است هیچ واكنشى نشان ندهند و متوجه آلودگى هوا نباشند. با توجه به این كه ورزش و فعالیت جسمى نیاز به تنفس سریع تر و عمیق تر دارد، ممكن است باعث تشدید علائم فوق شود. بیمارانى كه مبتلا به بیمارى قلبى مانند آنژین صدرى (درد قفسه سینه ناشى از كاهش خون رسانى به ماهیچه قلب)، بیمارى هاى ریوى مانند آسم  یا آمفیزم هستند، معمولاً حساسیت بیشترى به آلودگى هوا دارند و زودتر از دیگران متوجه آن مى شوند.

تأثیر آلودگى هوا بر سلامتى

خوشبختانه در اغلب افراد سالم با برطرف شدن آلودگى هوا علائم ناشى از آن هم برطرف مى شود. اما برخى افراد حساسیت بیشترى به اثرات آلودگى هوا نشان مى دهند.

كودكان ممكن است با میزان هاى كمتر آلودگى هوا احساس ناراحتى كنند. كودكان در مناطق داراى هواى آلوده بیشتر دچار برونشیت  و گوش درد مى شوند. مبتلایان به  بیمارى قلبى  یا ریوى با شدت بیشترى به هواى آلوده واكنش نشان مى دهند. این افراد در طول دوره هاى آلودگى شدید هوا باید فعالیت هاى خود را در بیرون خانه محدود كنند و مراقبت هاى پزشكى بیشترى را خواستار شوند. به غیر از مرگ و میرهاى ناشى از آلودگى هاى بسیار شدید هوا در كوتاه مدت، هر روز بیشتر و بیشتر مشخص مى شود كه آلودگى هوا به مقدار كم در درازمدت مى تواند اثرات زیان آورى بر روى انسان ها داشته باشد. براى مثال تحقیقى كه به تازگى در آمریكا در كالیفرنیاى جنوبى انجام شده است نشان داده زنانى كه در طول دوران باردارى به علت آلودگى شدید هوا- در معرض مقادیر زیاد ازن قرار گرفته اند- با خطر تولد، تأخیر رشد جنین هایشان و تولد نوزادان كم وزن روبه رویند.

در مقابل آلودگى هوا چه باید كرد؟

به گزارش هاى روزانه سازمان هاى كنترل كننده كیفیت هوا توجه كنید. (در تهران مى توانید به وب سایت شركت كنترل كیفیت هوا WWW.AQCC.ORG مراجعه كنید و وضع آلودگى هوا را به تفكیك مناطق مختلف شهر ببینید.)

براى سنجش كیفیت هوا از معیارى به نام ضریب كیفیت هوا (AIR QUALITY INDEX=AQI) استفاده مى شود كه برحسب شدت آلودگى از صفر تا 500درجه بندى مى شود. AQI بالاتر از 100نشان دهنده هواى ناسالم است. در صورتى كه در منطقه زندگیتان AQI از 100بالاتر رفت به خصوص اگر هوا آفتابى باشد یا به علائمى مثل سنگینى قفسه سینه، سوزش چشم یا سرفه دچار شدید، خودتان را از هواى آلوده دور نگه دارید و اقدامات زیر را انجام دهید :

- حتى المقدور در طول روزهایى كه میزان آلودگى هوا بالاست در خانه بمانید. میزان بسیارى از آلاینده هاى هوا در داخل خانه كمتر از خارج خانه است.

- اگر مجبورید از خانه خارج شوید، كارهاى خود را صبح زود انجام دهید یا آنها را به پس از غروب آفتاب موكول كنید. این مسئله به خصوص از لحاظ اجتناب از ازن تولید شده در نتیجه تابش نور خورشید در هواى آلوده شهرهاى بزرگ اهمیت دارد.

- در شرایط آلودگى هوا از ورزش یا فعالیت جسمى شدید در خارج خانه اجتناب كنید؛ هرچه سریع تر تنفس كنید هواى آلوده بیشترى را وارد ریه هاى خود مى كنید. این اقدامات معمولاً در كودكان و بزرگسالان سالم جلوى ایجاد علائم را خواهد گرفت. اما اگر در نزدیكى یك منبع آلوده كننده مشخص زندگى مى كنید یا بیمارى مزمن قلبى یا ریوى دارید با دكترتان براى حفاظت خودتان از آلودگى هوا مشورت كنید.

منبع: وب سایت تغذیه و سلامت