اقلیم شناسی نوین Modern Climatology

اقلیم شناسی توریسم

135230 — Tue, 13 Oct 2009 17:12:18 GMT

کتاب پیشرفت های اخیر در اقلیم شناسی توریسم (مجموعه مقالات)

کتاب پیشرفت های اخیر در اقلیم شناسی توریسم که به صورت مجموعه مقالات با ویراستاری Matzarakis و همکارانش از طریق لینک زیر قابل دانلود است.

Advances in Tourism Climatology November 2004
Edited by A. Matzarakis, C. R. de Freitas and D. Scott

کتاب را از اینجا دانلود کنید

همچنين مجموعه مقالات مجلد شده در كتاب:

Developments in Tourism Climatology December 2007
Edited by A. Matzarakis, C. R. de Freitas and D. Scott

را از اينجا دانلود كنيد.

راه کارهای کاهش اثرات آلودگی هوا بر سلامتی و بهداشت

135230 — Sun, 11 Oct 2009 08:23:51 GMT

روزهای آلودگی هوا بیشتر مایعات بنوشید

دکتر حسین حسینیان – عضو هیات مدیره انجمن سم شناسی ایران گفت: منواکسید کربن مهم ترین آلوده کننده کنونی شهر تهران علاوه بر اثرات منفی که به تنفس و ریه می گذارد، از بهره هوشی افراد خصوصاً کودکان می کاهد.

وی به ماسک های مورد استفاده مردم اشاره کرد و گفت: از هر نوع ماسکی که به منظور جلوگیری از آلودگی استفاده شود، مقداری ذرات آلوده از ماسک قابل عبور است، ولی بهترین ماسک ها آن هایی هستند که فیلترهای مناسب تری دارند.

وی در ادامه توضیح داد: یک سری سموم از طریق پوست بر افراد اثر می گذارد. همچنین افرادی که مشکل ریوی دارند، وقتی لباسشان آلوده باشد در محیط تنفسی آلوده تری قرار می گیرند، چون البسه می توانند ذرات معلق در هوا را جذب کنند. به همین دلیل توصیه می شود در این موقعیت بحرانی افراد بیشتر استحمام و تعویض لباس کنند.

هر چه بیشتر از مایعات و شیر استفاده شود، سموم بیشتری از طریق ادرار دفع می شود و بهتر است افراد در این روزها مایعات بیشتری را در برنامه غذایی شان قرار دهند.

این عضو هیات مدیره انجمن سم شناسی پیشنهاد داد: در مورد مشکل آلودگی هوا باید فکری اساسی کرد و ارگان خاصی را مسئول کنترل آن کرد. در واقع باید فرهنگ سازی درست در این زمینه صورت گیرد.

اقلیم و بهداشت

135230 — Sun, 11 Oct 2009 08:21:06 GMT

فصل آلودگي هوا و سلامت انسان

همه ساله با شروع فصل سرما و روشن شدن وسايل گرمازا، آلودگي هوا را در شهرها احساس مي کنيم .اين موضوع به اين معني نيست که ما در فصول گرم سال آلودگي نداريم، بلکه سرماي هوا باعث مي شود که ما آلودگي را بيشتر احساس کنيم.

آلودگي هوا چيست؟

هر گونه تغيير در ترکيب شيمييايي، فيزيکي و حتي بيولوژيکي جو که باعث به خطر افتادن حيات موجودات زنده شود، آلودگي هوا گفته مي شود.منابع آلودگي هوا متفاوت است و امکان دارد طبيعي يا مصنوعي باشد که از آن جمله مي توان به وجود خودروها در کلان شهرها ، احتراق، فرايندهاي صنعتي و گاهي فعاليت آتش فشان ها اشاره کرد.

آلاینده های هوا

مونواکسيدکربن ، اکسيدهاي نيتروزن، هيدروکربن ها ، اکسيدهاي سولفور، ذرات معلق و سرب از جمله مواد آلوده کننده هوا به شمارمي روند.

1- مونواکسيدکربن يا co: گازي است بي رنگ و بي بو که وجود مقادير هر چند اندک آن در محيط براي سلامت انسان نامطلوب است. اين گاز باعث بروز اختلال در تنفس سلول ها مي شود. علايم مسموميت با گاز co بستگي به مقدار گاز در محيط دارد.

سردرد و سرگيجه، حالت خواب آلودگي و در نهايت بي هوشي که منجر به مرگ مي شود، از علايم وجود گاز co در محيط است.

2- اکسيدهاي نيتروزن : وجود اين گاز در محيط باعث تحريک چشم ، بيني، گلو و شش ها مي شود. تماس طولاني مدت با اين گاز باعث افزايش آسيب پذيري بدن انسان در برابرعفونت هاي بيماري زا نظير آنفلوانزا مي شود. ميزان زياد اين گاز در محيط ، باعث اختلال در قوه بويايي، ناراحتي هاي حفره بيني، اشکالات تنفسي ، ناراحتي هاي اعصاب، ادم ريوي و سرانجام مرگ مي شود.

3- هيدروکربن ها : اين گروه مهم ترين منبع آلودگي هوا در محيط هستند. وجود اين آلاينده در محيط باعث تحريک چشم ، سرطان و اختلال در مرکز خون سازي بدن مي شود.

4- اکسيد هاي سولفور : اين اکسيد از طريق منابع طبيعي و انساني وارد محيط مي شود. قرار گرفتن در معرض اين گاز باعث سوزش گلو، افزايش ضربان قلب و سرعت حرکات تنفسي مي شود.

5- ذرات معلق : ذرات معلق به ذرات جامد کوچک و قطرات مايع موجود در هوا اطلاق مي شود. از عمده ترين عوارض ذرات معلق بر روي انسان مي توان به بيماري هاي عفوني بخش هاي بالاي دستگاه تنفسي، اختلالات قلبي ، برونشيت ، تنگي نفس ، التهاب ريوي و کاهش مکانيسم هاي دفاعي بدن اشاره کرد.

علاوه بر موارد فوق، امروزه آلودگي هوا به عنوان يک بحران جهاني مد نظر است و پديده هايي همچون وارونگي گرمايش جهاني، افت لايه ازن، استراتوسفري و باران هاي اسيدي حاصل اين بحران است.

هنگام بروز پديده آلودگي هوا چه بايد کنيم؟

1- هنگام بروز پديده آلودگي هوا، فضاي داخل خانه هم به اندازه هواي بيرون خانه دچار آلودگي مي شود که براي جلوگيري از اين کار بهتر است هر روز ميزان حرارت وسيله ي گرما زا را در کمترين حد خود قرار دهيم تا هواي خانه عوض شود.

2- استفاده از ماسک در هنگام آلودگي هوا توصيه مي شود، اما اين ماسک بايد از جنس فيبر باشد، نه ماسک پارچه اي و نه ماسک دندان پزشکي، و بعد از هر بار مصرف بايد تعويض شود.

3- در آلودگي هوا، کودکان بيشتر از افراد ديگر آسيب مي بينند. پس بايد امکانات لازم را براي حفظ سلامتي آنها مهيا کنيم.

4- تغذيه مناسب براي کاهش مضرات آلودگي هوا مهم است. به همين منظور مصرف شير و ماست کم چرب، ميوه ها و سبزيجات تازه براي دفع مسموميت از بدن، به ويژه مسموميت ناشي از سرب توصيه مي شود.

هنگام بروز پديده آلودگي هوا، از خوردن فست فودها (غذاهاي آماده) ومواد غذايي حاوي مواد نگه دارنده مثل چيپس و انواع کنسرو خودداري کنيد.

5- ذرات ريز ناشي از آلودگي هوا روي سطح پوست مي نشينند. بنابراين هنگام شستشوي دست و صورت از آب خالي استفاده نکنيد، زيرا ترکيب اين ذرات با آب، ماده اسيدي ضعيفي را ايجاد مي کند که به مرور باعث پيري زودرس پوست مي شود.

مهندس حميده آقاميري - تبيان

منابع:

1- منابع اثرات آلودگي محيط زيست/دکتر مهدي تقي زاده

2- آلودگي محيط زيست-هوا-آب خاک-صوت/مينو دبيري

3- اکولوژي /دکتر محمد اردکاني

4- فرهنگ محيط زيست/حسن دولت آبادي

اقلیم و بهداشت

135230 — Sun, 11 Oct 2009 08:16:46 GMT

تأثير آلودگي هوا بر کودکان

شايع‌ترين بيماري که در شهرهاي بزرگ و آلوده بچه‌ها را مبتلا مي‌ کند، بيمار‌هاي تنفسي و در رأس آنها آسم است. در حال حاضر آسم و آلرژي تنفسي، از بيماري‌هاي شايعي است که در تهران به چشم مي ‌خورد و دليل آن هم وجود آلودگي در اين شهر است.

از ديگر بيماري‌ها که به دليل محيط آلوده ايجاد مي‌ شود، مي ‌توان آلرژي پوستي و سرطان را نام برد. احتمال سرطان در بچه‌هايي که در مناطق آلوده زندگي مي ‌کنند، بيشتر است.

گذشته از آن آلودگي‌هايي که در آب وجود دارد يا آلودگي‌هاي ناشي از سوخت مواد پلاستيکي مي‌ تواند حاوي ميکروب‌هايي باشد که به صورت معلق درهوا سبب عفونت‌هاي تنفسي و گاهي گوارشي در کودکان شوند. کودکان بيشتر از بزرگسالان به اين عفونت‌ها حساسيت دارند.

آسيب‌پذيري کودکان به دليل حساسيت ويژه‌اي است که به خصوص در مخاط آنها وجود دارد (منظور مخاط بيني، حنجره، ناي و مخاط روده کوچک و بزرگ است). به طوري که در حال حاضر بعضي از کودکان در تهران به دنبال يک سرماخوردگي کوچک و مختصر دچار سرفه‌هاي طولاني مي ‌شوند.

از ديگر موارد شايع در بچه‌ها سوزش چشم و پوست و کمبود اکسيژن در خون است که همگي موجب بي ‌قراري در آنها شوند.

الان ثابت شده حتي در بيماري‌هاي روحي- رواني مانند افسردگي يا اسکيزوفرني‌ها ردپايي از آلودگي هوا يافته مي‌ شود.

همچنين آلودگي‌ها مي ‌تواند علت بيماري بچه‌هاي بيش‌فعال باشد و حتي مي ‌تواند روي ضريب هوشي بچه اثر بگذارد.

هنوز سرب به عنوان آلاينده جدي در شهرهاي بزرگ وجود دارد و غير از مواد سوختي مانند بنزين که سبب متصاعد شدن سرب مي ‌شوند، وسايلي که روزمره از آنها استفاده مي‌ کنيم مانند وسايل الکترونيکي و اسبا‌ب‌بازي‌ها نيز داراي سرب هستند و ثابت شده که آلودگي سرب آثار زيان‌باري بر سلامت کودکان دارد.

بيماري اوتيسم (نوعي اختلال رشدي كه با رفتارهاي ارتباطي ، كلامي غير طبيعي مشخص مي شود) و همچنين گوشه‌گيري کودکان و بيماري‌هاي گوارشي و تنفسي از آثار مخرب سرب موجود در محيط زندگي کودکان است.

بعضي از آلاينده‌هاي داخل منزل شامل وسايل گازسوز و از جمله بخاري است که اگر تهويه بخاري گازسوز صحيح نباشد، گازهاي متصاعد از آن امکان آلودگي هواي داخل منزل را فراهم مي ‌کند.

همچنين دستگاه‌هاي تهويه هواي منزل و استعمال سيگار در منزل که اکسيژن ‌رساني به کودک را دچار اختلال مي‌ کند و استفاده از وايتکس و مواد شوينده در منزل مي‌ تواند سبب ايجاد و تشديد آسم در کودکان شود.

البته در اين زمينه تبليغات و فرهنگ سازي خوبي در ايران صورت گرفته است، به‌ خصوص صدا و سيما و مطبوعات که اطلاع ‌رساني مناسبي داشتند و در حال حاضر سازمان بهزيستي به‌عنوان يک نهادي که پشتوانه قانوني دارد و اعمال نظر مي‌ کند، شاخص‌ها و استانداردهاي تعريف شده را در واحدهاي تابعه اعمال مي ‌کند.

نویسنده:دکتر جواد غروبي- فوق تخصص طب کودکان و نوجوانان

اقلیم و بهداشت

135230 — Sun, 11 Oct 2009 08:13:53 GMT

آلودگی هوا، رشد جنین را کم می کند

پژوهشگران می گویند: آلودگی هوا ناشی از رفت و آمد خودروها ، یکی از علل عدم رشد کافی در کودکان محسوب می شود.

به گزارش ایرنا به نقل از پایگاه اینترنتی بی بی سی نیوز، پژوهشگران دریافتند آلودگی هوا می تواند بر رشد جنین در رحم مادر تاثیر بگذارد.

یافته های این پژوهشگران نشان می دهد احتمال رشد ناکافی نوزادان مادرانی که در اوایل و اواخر بارداری خود در معرض آلودگی هوا قرار دارند، زیاد است.

در این تحقیق 336 هزار نوزاد که بین سال های 1999 و 2003 در ایالت نیوجرسی آمریکا متولد شده بودند، تحت بررسی قرار گرفتند.

پژوهشگران دانشگاه پزشکی و دندانپزشکی نیوجرسی اطلاعات مربوط به این نوزادان را از بیمارستان ها گردآوری کردند و تمام جزییات لازم را یادداشت کردند.

این اطلاعات شامل قومیت مادر، تحصیلات، اعتیاد یا عدم اعتیاد مادر به سیگار و نیز محل زندگی مادر نوزاد در زمان تولد فرزندش بود.

ذرات بسیار کوچک دوده و دی اکسید نیتروژن، مانع رشد کامل جنین می شوند.

این پژوهشگران وضعیت روزانه آلودگی هوا در اطراف ایالت نیوجرسی را نیز از اداره حفاظت محیط زیست آمریکا به دست آوردند.

آنان با جمع آوری این اطلاعات توانستند میزان آلودگی هوا را در ماه های اول و آخر بارداری مادر محاسبه کنند.

نتیجه این محاسبه ها نشان می داد که بیشتر نوزادان بسیار کوچک و کم وزن، برای مادران کم سال تر، کم سوادتر، فقیرتر، سیگاری و آمریکایی آفریقایی تبار بودند.

ولی علاوه بر این عوامل، یک عامل دیگر هم به کمی وزن نوزادان کمک کرده بود و آن میزان بالای آلودگی هوا بود که رشد جنین را محدود کرده بود.

آزمایش ها نشان می داد دو نوع آلاینده که از اگزوز خودروها منتشر می شود، یعنی ذرات بسیار کوچک دوده و دی اکسید نیتروژن، مانع رشد کامل جنین شده بودند.

دیوید ریچ، رییس پروژه تحقیقاتی مورد بحث، می گوید: "یافته های ما نشان می دهد آلودگی هوا و به خصوص آلودگی هوای ناشی از ترافیک، در ماه های اول و آخر بارداری و همچنین عوامل مرتبط با زندگی در نزدیکی جاده، ممکن است در رشد جنین تاثیر داشته باشد."

پژوهشگران در توجیه کاهش وزن جنین می گویند: آلودگی هوا ممکن است فعالیت سلول ها را تغییر داده یا میزان اکسیژن یا مواد مغذی را که جنین در رحم دریافت می کند، کاهش دهد.

پرفسور پاتریک اوبراین، از کالج سلطنتی زنان و زایمان انگلیس، این یافته ها را مهم می داند و توصیه می کند که در تحقیقات آتی، باید جثه والدین نوزادان کم وزن را هم در نظر گرفت و تاریخ بارداری را با استفاده از اسکن تعیین کرد.

این دو عامل در تحقیقات ایالت نیوجرسی، در نظر گرفته نشده بودند.

نقل از وب سایت بهداشت و تغذیه

اقلیم و بهداشت چشم

135230 — Sun, 11 Oct 2009 08:09:01 GMT

اثرات آلودگی‌ هوا بر چشم‌ها

این روزها بحث آلودگی هوا و وجود ذرات ریز معلق در آن، از جمله مهم‌ترین موضوعاتی است که بر سلامتی ما سایه ‌افکنده است. شاید تاثیر آلودگی‌ هوا بر ریه و قلب مشخص‌تر از دیگر اندام های بدن باشد و کمتر کسی از تاثیر این آلودگی‌های زیست‌محیطی بر روی چشم اطلاع داشته باشند. این مشکل در کلان‌شهرها به‌ویژه در تهران بارزتر است.

تقریبا همه تاثیر آلودگی هوا را در بدن خود حس می‌کنند. در هوای آلوده، دود ناشی از سوخت خودروها، ریزگردها، مونوکسیدکربن، دی‌اکسیدنیتروژن، ازن، آلاینده‌های آلی، ذرات غیرعادی دیگر مثل آزبست، همه و همه تاثیرات مضر جبران‌ناپذیری روی بدن انسان می‌گذارند. البته آثار آلودگی هوا بر افراد، با مشکل قلبی و ریوی قابل مشاهده است. تنگی نفس و کبودی لب‌ها از علایم آن می‌باشد.

ریزگردها ذراتی بسیار ریزتر از شن و به قطر چند میکرون هستند که به راحتی در ریه رفته و حتی از آن عبور می کنند و در طولانی مدت در عروق ریز رسوب کرده و باعث التهاب عروق می‌گردند (شبیه به آترواسکلروز) و باعث کم‌شدن کیفیت خون‌رسانی به چشم ها می‌شوند که درست مثل افزایش میزان مونوکسیدکربن خون، باعث خاکستری دیدن رنگ‌ها می‌گردند.

وقتی خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی به چشم مختل شود، در طولانی مدت باعث ایجاد آب مروارید می‌گردد (درست مثل عوارض سیگار).

قدرت چسبندگی مولکول های مونوکسیدکربن به گلبول‌های قرمز خون، 200 برابر مولکول های اکسیژن است. در هوای سالم 6 ساعت و با کپسول اکسیژن خالص سی‌دقیقه طول می‌کشد تا مونوکسیدکربن از خون برود و خون پاک شود.

غیر از مونوکسیدکربن و دی‌اکسید نیتروژن، سرب نیز در هوا وجود دارد. سرب با غلظت 60 میکروگرم در دسی‌لیتر خون، سبب افزایش ورم مغزی می‌شود که علایم آن سردرد و کاهش دید است و حاصل مسمومیت مزمن آن کم‌خونی، افسردگی و کند ذهنی می‌باشد.

ذرات شیمیایی موجود در هوا مثل نیترات‌ها و ازون، سبب ایجاد سوزش چشم ناشی از اسیدی شدن سطح اشک می‌گردند و قرمزی و اشک‌ریزش ایجاد می‌کنند (مثل بوی پیاز پوست کنده که با ایجاد اسید سولفوریک در چشم، اشک ریزش ایجاد می‌کند).

نفس کشیدن زن باردار در هوای آلوده باعث کند ذهنی جنین او به علت افزایش میزان سرب، مونوکسیدکربن و آلاینده‌های آلی در خون مادر می‌گردد. استفاده از منابع غذایی چربی امگا 3 ، ویتامین C و E ، آب نارنج، آب انار و چای سبز در پاک سازی خون از این آلاینده ها بسیار موثر است.

اگر موتور سواری، بدون عینک محافظ انجام شود، به علت خیس بودن چشم ها، ذرات آلاینده‌ هوا ، در تمام مسیر فیلتر شده و روی چشم می‌نشینند و آلودگی هوا چند برابر در چشم رسوب می‌کند و عوارض زیادی بر جای می‌گذارد که قرمزی، سوزش، تغییر رنگ سفیدی چشم و کدر شدن آن، ضخیم شدن و قرمز شدن لبه پلک از عوارض آن است.

نویسنده: دکتر شاهرخ میلانی - جراح و متخصص بیماری‌های چشم

کمک های اولیه در بلایای اقلیمی

135230 — Sun, 11 Oct 2009 08:06:28 GMT

به هنگام توفانی شدن اقلیم چه باید گرد؟

فكر کرده اید اگر شما در محاصره توفان قرار بگیرید، چه باید بكنید؟ به چه جایی باید پناه ببرید؟ چگونه از خودتان در برابر توفان محافظت كنید؟

اصول ایمنی را جدی بگیرید

اگر در منزل‌تان هستید یا در نزدیكی منزل‌تان مشغول كاری هستید و توفان آغاز می ‌شود، باید به این نكات توجه كنید تا در امان باشید:

* فراموش نكنید هنگامی كه صدای رعد و برق را می ‌شنوید یا نور آن را می ‌بینید، یعنی توفان آغاز شده است. در این زمان باید به یك پناهگاه امن بروید. اگر در هوای آزاد بودید و ناگهان توفان آغاز شد، به درون یك ساختمان محكم یا درون اتومبیل‌تان پناه ببرید. یك سقف كاذب یا آلونک كوچك، زیر درختان یا درون اتومبیل‌های كوچك محل مناسبی برای پناه گرفتن نیست.

* اگر در فضای آزاد هستید و رعد و برق و صاعقه آغاز شد، در صورتی كه پناهگاه امنی در اطراف‌تان نیافتید، داخل اتومبیل‌تان بنشینید و شیشه‌ها را بالا بكشید. اتومبیل در این شرایط بهترین ایمنی را در برابر صاعقه و رعد و برق برای شما فراهم می ‌آورد.

* اگر ساكن شهرهای بندری یا جزایر هستید، حاشیه ساحل را ترك كنید و قایق ‌سواری را هم فراموش كنید. دریای ناآرام و موج‌های چند متری همه چیز را در هم می‌ شكند، به خصوص اگر منزل‌تان در مجاورت ساحل قرار دارد، باید آنجا را ترك كنید. * اگر نزدیك دریا یا رودخانه‌ای ساكن هستید كه امكان طغیان و سیل در محل سكونت شما وجود دارد، هر چه سریع‌تر خودتان را به زمینی بلندتر برسانید. فراموش نكنید هیچ‌گاه از اتومبیل برای رفتن به مناطق مرتفع‌تر استفاده نكنید. بیشتر افرادی كه در اثر سیل و آب گرفتگی جان خود را از دست داده‌اند، درون اتومبیل بوده‌اند.

* تا جایی كه امكان دارد، در منزل‌تان بمانید و خانه‌تان را فقط در شرایط اضطراری ترك كنید. وقتی در خانه هستید، از درها و پنجره‌های باز، شومینه، رادیاتور، بخاری، سیم‌های فلزی، سینك دست‌شویی و وسایل برقی كه دوشاخه‌شان درون پریز است، فاصله بگیرید.

هنگامی كه توفان می ‌وزد، از وسایل برقی مانند سشوار، ریش تراش یا مسواك برقی استفاده نكنید.

خطوط تلفن و سیم‌های فلزی می ‌توانند برق را منتقل كنند، بنابراین جز در موارد اضطراری از تلفن استفاده نكنید. در این شرایط، دوش گرفتن و حمام كردن را نیز به بعد از توفان موكول كنید.

* اگر شغل‌تان تعمیرات شبكه‌های لوله‌های فولادی شهر، تعمیر خطوط برق یا تلفن یا كار كردن در فضای آزاد مثل مزارع یا ساختمان‌های نیمه‌كاره است، در طی توفان، كارتان را تعطیل كنید. به خصوص كشاورزان باید تراكتور خود را در مزارع ترك كنند.

* دوشاخه لوازم برقی را در منزل از پریز خارج كنید و در صورت امكان برق ساختمان را با قطع كردن فیوز اصلی از جعبه كنتور قطع كنید.

* اگر بخشی از منزل‌تان در آب باران یا سیل ناشی از توفان غرق شده است، به آن وارد نشوید، به ویژه اگر وسایل برقی در آن بخش وجود داشته باشد یا حتی فقط زمین خیس باشد، در این شرایط احتمال برق گرفتگی زیاد است. مقداری شمع را برای فراهم كردن روشنایی در منزل در صورت قطع برق نگهداری كنید.

* پشت پنجره‌های بزرگ منزل‌تان دو قطعه نوار چسب بزرگ به شكل ضربدر بچسبانید. با این كار شیشه‌ها در مقابل توفان مقام‌تر شده و احتمال شكستن آنها كاهش پیدا می ‌كند.

* فراموش نكنید هنگامی كه توفان آغاز می ‌شود، زیرزمین‌ منزل اصلاً جای مناسبی برای پناه گرفتن نیست، چون این بخش از منزل به لوله‌های آب، فاضلاب، گاز شهری و حتی چاه فاضلاب نزدیك‌تر است. بهترین پناهگاه زیرزمینی دور از منزل و به دور از این تأسیسات است تا اعضای خانواده در آن پناه بگیرند.

در این شرایط تلاش كنید گودالی پایین‌تر از سطح زمین پیدا كنید و در آن پناه بگیرید. این نقطه باید دور از درختان، تیرهای برق یا حصار دیوار مزارع باشد. البته این در شرایطی است كه فقط امكان وقوع توفان را بدهید و خطر سیل وجود نداشته باشد.

* در صورتی كه در جنگل هستید و توفان آغاز می‌ شود، زیر درختان كوتاه‌تر پناه بگیرید.

* اگر احساس كردید كه پوست‌تان به خارش افتاده یا می‌ سوزد یا نوك موهایتان راست شده است، روی زمین چمباتمه بزنید. دست‌هایتان را روی زانوهایتان قرار دهید و سرتان را بین آنها بگذارید. به این ترتیب تا جایی كه می ‌توانید خودتان را جمع و جور كنید و تا جایی كه می‌ توانید، سطح تماس بدن‌تان را با زمین كاهش دهید.

* اگر در حال قایق‌سواری و شنا هستید و ناگهان توفان آغاز می ‌شود، خودتان را فوراً به ساحل برسانید و پناهگاه امنی بیابید.

* درختان ممكن است در طی توفان بشكنند و بر زمین بیفتند، تابلوهای نصب شده در خیابان‌ها نیز از توفان در امان نمی ‌مانند و ممكن است سقوط كنند، بنابراین پیش از شروع توفان یك نگاه گذرا به اطراف‌تان بیندازید و از تمام اشیایی كه احتمال شكستن یا سقوط شان وجود دارد، فاصله بگیرید.

* اگر در وسط جاده یا روی ریل راه‌آهن هستید، از این مكان‌ها دور شوید. ممكن است توفان و بادهای شدید شما را به سوی یك قطار یا اتومبیل در حال حركت پرتاب كند. اگر در حال رانندگی هم هستید، با دو دست فرمان را بگیرید و مراقب اشیایی باشید كه باد در جاده می ‌اندازد.

* به طور كلی بهتر است در توفان رانندگی نكنید، ولی اگر به هر دلیلی لازم شد كه حركت كنید، از پل‌ها، پل‌های هوایی، خطوط فشار قوی برق و دكل‌های برق، علایم و تابلوهای رانندگی دوری كنید.

جمع آوری وسایل در شب پیش از توفان

* هنگامی كه توفان هفت شهر بندری جنوب ایران را تهدید می ‌كرد، بسیاری از هموطن‌مان مجبور شدند خانه و زندگی خود را ترك كنند و به مناطق امن‌تر بروند. فكر می‌ كنید آنها در شب پیش از توفان باید چگونه وسایل خود را جمع می‌ كردند؟

* هنگامی كه قرار است مایحتاج مورد نیاز خود را برای ترك منزل و رفتن به مناطق امن، ببندید، وسایلی را فراهم كنید كه بتوانید به كمك آنها سه روز یا بیشتر در بیرون از منزل به زندگی‌تان ادامه دهید.

* برداشتن آب و غذای كافی و تازه، اولین گزینه‌ای است كه باید در بار و بنه خودتان بگنجانید. شما باید این مواد را در یك ساك كوچك كه حمل آن برایتان دشوار نیست، جاسازی كنید. بهتر است غذاهای كنسرو شده یا خشكبار را همراه خودتان ببرید، چون نگهداری و ذخیره آنها آسان‌تر است. برای هر یك از اعضای خانواده به یك گالن آب در هر روز نیاز خواهید داشت. در آب و هوای سرد زمستان، لباس‌های گرم و كیسه خواب را از قلم نیندازید. فراموش نكنید كودكان، سالمندان و بیماران به آب بیشتری نیاز دارند.

* به همراه بردن چراغ قوه، یك رادیوی باتریی، تعدادی باتری اضافه، جعبه‌ كمك‌های اولیه، وسایل مورد نیاز برای دستشویی رفتن، مقداری داروهای مورد نیاز و سایر وسایل اولیه كه هر یك از اعضای خانواده به ضرورت سنی به آنها نیاز دارند، بسیار عالی است. تعدادی ماسك برای پوشاندن بینی و دهان خود در گرد و غبار توفان به همراه داشته باشید. داشتن یك سوت برای علامت دادن به دیگران می تواند در مواقع ضروری برای شما مفید باشد.

* وقتی شما برای فرار از توفان، محل زندگی‌تان را به قصد مناطق امن ترك می ‌كنید، ممكن است لازم شود، روزهایی را در هوای آزاد زندگی كنید. وقتی هوا در ساعات پایانی روز سرد می‌ شود یا توفان و باران باعث كاهش دمای هوا می ‌شود، داشتن لباس‌های گرم و كافی می‌ تواند تحمل شرایط دشوار را برایتان آسان‌تر كند.

مجموعه‌ای كامل از لباس‌ها شامل این موارد است: یك ژاكت یا كت، شلوار بلند، بلوز آستین بلند، كفش‌های محكم، كلاه و دستكش، جوراب، لوازم بهداشتی بانوان، وسایل لازم برای حفظ بهداشت شخصی و در صورت امكان كیسه خواب.

* فراموش نكنید اصل یا كپی مدارك خانوادگی خود مثل شناسنامه‌ها، كارت ملی، دفترچه حساب بانكی، سند منزل و... را در یك كیف ضد آب كوچك جای داده و همراه خودتان ببرید.

* هنگامی كه گرفتار حادثه‌ای مانند توفان می ‌شوید، شما یا سایر اعضای خانواده‌تان ممكن است در اثر یك سانحه دچار سوختگی، پارگی، بریدگی یا دیگر جراحات شوید. شما با داشتن وسایل اولیه و دانستن نكات ابتدایی كمك‌های اولیه می ‌توانید به خودتان و دیگران در این شرایط كمك كنید.

* در صورتی كه كسی را برق گرفت و صاعقه به او برخورد كرد، اصلا به او دست نزنید، چون شما هم بلافاصله دچار برق‌ گرفتگی خواهید شد. شما می ‌توانید با قطعه چوب خشك منبع برق یا سیم برق را از بدن او جدا كنید.

اگر درون اتومبیل‌تان هستید و یك تیر چراغ برق روی اتومبیل شما افتاد، درون اتومبیل بمانید و تا كسی سیم‌های برق را از روی اتومبیل‌تان برنداشته و جدا نكرده است، از آن بیرون نیایید، چون احتمال برق گرفتگی شما زیاد است.

نویسنده: دكتر ثریا میكائیلی

اقلیم و بهداشت

135230 — Sun, 11 Oct 2009 08:00:18 GMT

آلودگى هوا و اثرات احتمالى آن بر سلامتى

آلودگى هوا چیست؟

آلودگى هوا به معناى مخلوط شدن هوا با گازها، قطرات و ذراتى است كه كیفیت هوا را كاهش مى دهند.

در شهرها ماشین ها، اتوبوس ها و هواپیماها و نیز صنایع و ساختمان سازى ممكن است باعث آلودگى هوا شوند. در خارج شهرها غبار حاصل از شخم زدن زمین ها به وسیله تراكتورها، ماشین ها و كامیون هایى كه در جاده هاى شنى یا خاكى مى رانند، ریزش كوه و دود حاصل از آتش سوزى بیشه ها و مزارع باعث آلودگى هوا مى شود.

اگر مجبورید از خانه خارج شوید، كارهاى خود را صبح زود انجام دهید یا آنها را به پس از غروب آفتاب موكول كنید.

یك عامل مهم دیگر آلودگى هوا در اغلب شهرهاى بزرگ گاز ازن در سطح زمین است. ازن در سطح زمین هنگامى تشكیل مى شود كه گازهاى آلاینده حاصل از اتومبیل ها و سایر وسائلى كه سوخت مصرف مى كنند با نور خورشید واكنش مى كنند؛ در نتیجه گاز ازنى به وجود مى آید كه براى انسان سمى است. این گاز ازن در شرایط ساكن بودن هوا، درخشندگى نور خورشید و آب و هواى گرم بیشتر به وجود مى آید. این ازن در سطح زمین را نباید با ازن «خوب» كه كیلومترها بالاتر در قسمت فوقانى جو زمین قرار دارد و اشعه ماوراء بنفش مضر خورشید را جذب مى كند اشتباه گرفت. اگزوز اتومبیل ها در شهرها آلاینده هاى متعددى را از خود خارج مى كند؛ از جمله:

مونواكسید كربن، دى اكسید نیتروژن، دى اكسید گوگرد، ذرات معلق از جمله ذرات كوچكتر 10میكرومتر، بنزن، فرمالوئید، هیدروكربن هاى چندحلقه اى.

آلودگى هوا چه علائمى در فرد ایجاد مى كند؟

آلودگى هوا مى تواند باعث تحریك چشم ها، گلو و ریه ها شود. سوزش چشم ، سرفه و احساس سنگینى در سینه در هنگام قرار گرفتن در معرض آلودگى شدید شایع است.

افراد مختلف واكنش هاى متفاوتى به آلودگى هوا نشان مى دهند. برخى ممكن است از احساس سنگینى در قفسه سینه و سرفه شدیداً ناراحت باشند و برخى دیگر ممكن است هیچ واكنشى نشان ندهند و متوجه آلودگى هوا نباشند. با توجه به این كه ورزش و فعالیت جسمى نیاز به تنفس سریع تر و عمیق تر دارد، ممكن است باعث تشدید علائم فوق شود. بیمارانى كه مبتلا به بیمارى قلبى مانند آنژین صدرى (درد قفسه سینه ناشى از كاهش خون رسانى به ماهیچه قلب)، بیمارى هاى ریوى مانند آسم یا آمفیزم هستند، معمولاً حساسیت بیشترى به آلودگى هوا دارند و زودتر از دیگران متوجه آن مى شوند.

یك عامل مهم آلودگى هوا در اغلب شهرهاى بزرگ گاز ازن در سطح زمین است. ازن در سطح زمین هنگامى تشكیل مى شود كه گازهاى آلاینده حاصل از اتومبیل ها و سایر وسائلى كه سوخت مصرف مى كنند با نور خورشید واكنش مى كنند؛ در نتیجه گاز ازنى به وجود مى آید كه براى انسان سمى است. این گاز ازن در شرایط ساكن بودن هوا، درخشندگى نور خورشید و آب و هواى گرم بیشتر به وجود مى آید. این ازن در سطح زمین را نباید با ازن «خوب» كه كیلومترها بالاتر در قسمت فوقانى جو زمین قرار دارد و اشعه ماوراء بنفش مضر خورشید را جذب مى كند اشتباه گرفت.

تأثیر آلودگى هوا بر سلامتى

خوشبختانه در اغلب افراد سالم با برطرف شدن آلودگى هوا علائم ناشى از آن هم برطرف مى شود. اما برخى افراد حساسیت بیشترى به اثرات آلودگى هوا نشان مى دهند.

كودكان ممكن است با میزان هاى كمتر آلودگى هوا احساس ناراحتى كنند. كودكان در مناطق داراى هواى آلوده بیشتر دچار برونشیت و گوش درد مى شوند. مبتلایان به بیمارى قلبى یا ریوى با شدت بیشترى به هواى آلوده واكنش نشان مى دهند. این افراد در طول دوره هاى آلودگى شدید هوا باید فعالیت هاى خود را در بیرون خانه محدود كنند و مراقبت هاى پزشكى بیشترى را خواستار شوند. به غیر از مرگ و میرهاى ناشى از آلودگى هاى بسیار شدید هوا در كوتاه مدت، هر روز بیشتر و بیشتر مشخص مى شود كه آلودگى هوا به مقدار كم در درازمدت مى تواند اثرات زیان آورى بر روى انسان ها داشته باشد. براى مثال تحقیقى كه به تازگى در آمریكا در كالیفرنیاى جنوبى انجام شده است نشان داده زنانى كه در طول دوران باردارى به علت آلودگى شدید هوا- در معرض مقادیر زیاد ازن قرار گرفته اند- با خطر تولد، تأخیر رشد جنین هایشان و تولد نوزادان كم وزن روبه رویند.

در مقابل آلودگى هوا چه باید كرد؟

به گزارش هاى روزانه سازمان هاى كنترل كننده كیفیت هوا توجه كنید. (در تهران مى توانید به وب سایت شركت كنترل كیفیت هوا WWW.AQCC.ORG مراجعه كنید و وضع آلودگى هوا را به تفكیك مناطق مختلف شهر ببینید.)

براى سنجش كیفیت هوا از معیارى به نام ضریب كیفیت هوا (AIR QUALITY INDEX=AQI) استفاده مى شود كه برحسب شدت آلودگى از صفر تا 500درجه بندى مى شود. AQI بالاتر از 100نشان دهنده هواى ناسالم است. در صورتى كه در منطقه زندگیتان AQI از 100بالاتر رفت به خصوص اگر هوا آفتابى باشد یا به علائمى مثل سنگینى قفسه سینه، سوزش چشم یا سرفه دچار شدید، خودتان را از هواى آلوده دور نگه دارید و اقدامات زیر را انجام دهید :

- حتى المقدور در طول روزهایى كه میزان آلودگى هوا بالاست در خانه بمانید. میزان بسیارى از آلاینده هاى هوا در داخل خانه كمتر از خارج خانه است.

- اگر مجبورید از خانه خارج شوید، كارهاى خود را صبح زود انجام دهید یا آنها را به پس از غروب آفتاب موكول كنید. این مسئله به خصوص از لحاظ اجتناب از ازن تولید شده در نتیجه تابش نور خورشید در هواى آلوده شهرهاى بزرگ اهمیت دارد.

- در شرایط آلودگى هوا از ورزش یا فعالیت جسمى شدید در خارج خانه اجتناب كنید؛ هرچه سریع تر تنفس كنید هواى آلوده بیشترى را وارد ریه هاى خود مى كنید. این اقدامات معمولاً در كودكان و بزرگسالان سالم جلوى ایجاد علائم را خواهد گرفت. اما اگر در نزدیكى یك منبع آلوده كننده مشخص زندگى مى كنید یا بیمارى مزمن قلبى یا ریوى دارید با دكترتان براى حفاظت خودتان از آلودگى هوا مشورت كنید.

منبع: وب سایت تغذیه و سلامت

تغييرات آب و هوايي و چالش هاي عصر ما

135230 — Tue, 25 Aug 2009 14:48:19 GMT

تغييرات آب و هوايي يكي از بزرگترين چالش هاي عصر ما به حساب مي آيد . اين تغييرات بر تعدادي از عوامل موثر بر سلامت نظير غذا، هوا و آب تاثير منفي عميقي دارد. در اين ميان سلامت از سطوحي است كه تحت تاثير تغييرات آب و هوايي قرار مي گيرد. مشخصاً نمي توان در اينكه علم امري است شفاف ترديد كرد. علم مي گويد زمين در حال گرم شدن است. درجه حرارت هوا به طور مداوم افزايش مي يابد و عملكرد انسان ها در اين روند نقش مهمي را ايفا مي كنند. در اين راستا متخصصان بر اين عقيده استوارند كه اگر روند گرم شدن هوا ادامه پيدا كند و كنترل نشود، انسان ها آسيب بالايي خواهند ديد، بيماري و مرگ و مير ناشي از بحران هاي طبيعي و امواج گرما بيشتر مي شود و ميزان بالايي از بيماري هاي مربوط به آب و غذا و ناقلين بيماري زا شيوع مي يابد و شاهد مرگ و مير زودرس و بيماري هاي مربوط به آلودگي آب و هوايي خواهيم بود. همچنين، در بسياري از نقاطس دنيا، بخاطر بالا رفتن سطح دريا، جمعيت بيشتري جابجا خواهد گرديد و تحت تاثير خشكسالي و قحطي قرار خواهند گرفت. رودخانه هاي يخ در حال ذوب شدن مي باشند، سيكل هاي هيدرولوژيك و حاصلخيزي زمين هاي كشاورزي تغيير مي كند و اثرات خود را روي سلامت افراد به وضوح نشان مي دهد.
بر اساس آمارهاي مختلف سالانه ده ها هزار نفر در اثر طوفان ها، سيل، امواج گرما و خشكسالي جان خود را از دست مي دهند و بيماري هاي حساس به شرايط آب و هوايي نظير مالاريا، اسهال و سوء تغذيه در اثر كمبود پروتئين و انرژي باعث مرگ بيش از سه ميليون نفر در نقاط مختلف دنيا گرديده است.
علاوه بر اين موضوع بايد پذيرفت كه اثرات بهداشتي ناشي از تغييرات آب و هوايي، بيشترين آسيب را به افراد فقير مي زند. اثرات فيزيكي، تغييرات آب و هوايي، با توجه به عواملي نظير ميزان پيشرفت و توسعه، فقر ، آموزش، بناهاي زير ساختي بهداشت عمومي، چگونگي استفاده از زمين و ساختار سياسي، اثر خود را مي گذارد. كشور هاي در حال توسعه متحمل بيشترين خسارت مي گردند و كشورهايي با سطح بالايي از فقر و سوء تغذيه طبيعتاً مشكل بيشتري در اين زمينه دارند.
بدون شك ابزار هاي سنتي بهداشت عمومي، عوامل مهم پاسخگويي موثر به تغييرات آب و هوايي هستند. آب تميز و بهداشتي، غذاي سالم و كافي، ايمني، پاسخگويي و نظارت بر بيماري، كنترل موثر و مناسب ناقلين بيماري و آمادگي در برابر بيماري، عوامل مهم امور بهداشت بوده كه مي توان آن را به عنوان تطبيق در برابر تغييرات آب و هوايي نيز در نظر گرفت. اين برنامه ها بايد در سراسر جهان و خصوصاً در مناطق و جمعيت هاي با ريسك بالا تقويت گردد چرا كه اين امر باعث پيشگيري از مرگ و مير، بيماري و خسارت هاي ناشي از تغييرات آب و هوايي مي شود.
با اين شرايط به نظر مي رسد كه مشاركت بين بخشي براي مقابله با اين تهديد جهاني بهداشت ضروري است. تغييرات آب و هوايي اثرات گسترده اي دارد. براي انجام تظبيق مناسب با چنين تغييراتي، ايجاد مشاركت ميان آژانس هاي دولتي، سازمان هاي بين دولتي و غير دولتي، صنعت، گروه هاي حرفه اي و جامعه هاي محلي ضروري است. تصميمات اتخاذ شده در زمينه برنامه ريزي شهري، حمل و نقل، تامن انرژي، توليد غذا، استفاده از زمين و منابع آبي روي آب و هوا و بهداشت اثر مي گذارد و در اين ميان يافتن راه حل هاي جديد و البته منظقي و موثر كه تغييرات آب و هوا را تثبيت و از سلامت حفاظت نمايد، توسط كليه سازمان ها و ارگان هاي مرتبط ضروري به نظر مي رسد.
بايد بدون هيچ ترديدي پذيرفت كه اقدامات تطبيق و كاهش براي حفاظت از سلامت بايد از هم اكنون آغاز شود. چرا كه اگر درجه حرارت همچنان افزايش يابد، ابهامات علمي درباره احتمال و زمان تغييرات ناگهاني و فاجعه آميز آب و هوايي بيشتر مي شود. اين امر ايجاب مي كند كه اقدامات مفيدي به منظور تثبيت آب و هوا از طريق كاهش قوي و موثر و انجام همزمان فعاليت هاي تطبيق به عمل آيد چرا كه اين امر مي تواند از افزايش بيماري هاي قابل پيش بيني تغييرات آب و هوايي جلوگيري نمايد. بنا بر اين مشاركت كامل بخش بهداشت در سطوح ملي و بين المللي براي كاهش و تطبيق تغييرات آب و هوايي ضروري است.
البته در اين ميان كاهش بودجه بهداشت در سال آينده خود مي تواند نگراني بسياري را براي صاحب نظران دنبال داشته باشد چرا كه بي شك غني بودن سرمايه اي اولين گام در راستاي افزايش سطح سلامت شهروندان به حساب مي آيد.
حال بايد به نظاره نشست و منتظر ماند كه نتيجه برنامه هايي كه در هفته سلامت كه از 17 فروردين ماه آغاز مي شود را ديد و دل به آينده اي روشن بست كه دسترسي به آن گرچه مشكل به نظر مي رسد اما با كمي پشتكارو البته كنار گذاشتن برخي اختلافات مي تواند موثر واقع شود.

منبع : خبرگزاري موچ

تغييرات‌ آب و هوایی و سلامت

135230 — Tue, 25 Aug 2009 14:44:35 GMT

تغييرات‌ آب و هوایی سلامت ‌انسان‌ها‌ را تهدید می کند

سال گذشته تغييرات آب و هوايي در كشور ایران كه به لحاظ برخورداري از ۴ فصل در دنيا بي‌نظير است، همه را شگفت‌زده كرد. نمونه آن هم سرماي بي‌سابقه و بارش‌هاي پياپي در تهران طي ۵۰ سال گذشته بود. گرچه اين تغييرات جوي با زيبايي‌هاي طبيعي خودش همراه بود وليكن روي ديگر آن را هم بايد ديد كه البته چندان هم زيبا نيست.
به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز به نقل از جام جم ، قرار گرفتن در معرض هواي گرم يا شديدا سرد تاثير مستقيم بر سلامت انسان داشته و با افزايش احتمال خطر بيماري و مرگ همراه است. كما اين كه تنها در منطقه مديترانه شرقي، تغييرات آب و هوايي خود را به صورت تغيير در الگوي بارندگي و توفان، افزايش شديد دما، تغيير مناطق محل رشد گياهان، تغيير فصل‌ها، كاهش دسترسي و كيفيت آب، افزايش سيل در نواحي ساحلي به دليل افزايش سطح آب درياها، افزايش توفان‌هاي غبار و آلودگي هوا نشان داده است.

نتيجه اين حوادث بر سلامت عمومي شامل افزايش مرگ و مير ناشي از تغييرات شديد آب و هوا در گروه‌هاي آسيب‌پذير مثل سالخوردگان، بيماران مبتلا به بيماري‌هاي مزمن و فقرا مي‌شود و در آينده با افزايش ميزان بيماري‌هاي منتقله از راه آب و غذا با عفونت‌هاي حاد تنفسي و آلرژي‌هاي ناشي از گرد و غبار مواجه خواهيم شد.

بعلاوه اين امر مي‌تواند منجر به بروز بيماري‌هاي منتقله توسط حشرات مانند مالاريا، سالك و همچنين بروز بيماري‌هايي كه مختص منطقه ما نيستند مثل تب دنگي در منطقه مديترانه شرقي شود. مهاجرت اجباري و سوءتغذيه نيز از عوارض مهم ناشي از تغيير در وضعيت آب و هوا هستند كه سلامت انسان را تحت تاثير قرار خواهند داد.

اين همه را گفتيم تا بدانيد كه تبعات تغييرات جوي كه كه طي سال گذشته ما شاهد آن بوديم و همچنان تداوم دارد تا چه حد مي‌تواند بر روند زندگي ما تاثيرگذار باشد…

در ۵۰ سال گذشته فعاليت‌هايي نظير سوزاندن سوخت‌هاي فسيلي مقادير زيادي دي‌اكسيدكربن و ديگر گازهاي گلخانه‌اي را وارد محيط كرده كه آب و هوا را تحت تاثير قرار داده است. غلظت دي‌اكسيدكربن در اتمسفر زمين بيشتر از ۳۰ درصد نسبت به دوره پيش‌صنعتي بالا رفته و گرماي زيادي را در لايه‌هاي پاييني اتمسفر ايجاد كرده است. نوسانات شديد آب و هوا باران‌هاي سنگين، سيل و توفان‌هاي وحشتناكي را پديد مي‌آورند. تقريبا ۶۰۰ هزار مرگ در سال ۱۹۹۰ در اثر تغييرات آب و هوايي در جهان اتفاق افتاده است كه ۹۵ درصد آن در كشورهاي در حال توسعه بوده است.

نوسانات شديد كوتاه‌مدت دماي زمين خطرات جدي را متوجه جامعه ساخته است. گرما و سرماي زياد مرگ در اثر بيماري‌هاي قلبي و تنفسي را زياد كرده است. كما اين كه اگر اقدامات جدي به كار گرفته نشود، در ۱۰ سال آينده مرگ و مير بيماري آسم ۲۰ درصد افزايش خواهد يافت.

يكي ديگر از نتايج گرم شدن زمين بالا آمدن سطح درياها است كه سيل و در نتيجه جابه‌جايي جمعيت را به وجود آورده است. سيل به طور مستقيم باعث مرگ و صدمه شده و مي‌تواند بيماري‌هاي منتقله از آب و حشرات را نيز افزايش دهد. از طرفي الگوهاي متغير بارندگي تامين آب سالم را مختل ساخته به گونه‌اي كه كمبود آب
۴۰ درصد جمعيت جهان را تحت تاثير قرار داده است. فقدان آب و كيفيت پايين آب بهداشت جامعه را به مخاطره انداخته و ميزان بروز اسهال و ديگر بيماري‌ها را بالابرده است.

بعلاوه به واسطه سوءتغذيه ميليون‌ها مرگ در هر سال در اثر كمبود مواد مغذي و بيماري‌هاي مرتبط بر جامعه تحميل شده است. كارشناسان معتقدند اگر اقدامات جدي انجام نگيرد، پيش‌بيني شده تا سال ۲۰۵۰ جمعيت در معرض خطر گرسنگي قرار گرفته و تبعات ناشي از آن ۲ برابر خواهد شد.

آلودگي منابع آب، يك تهديد جدي‌

رئيس دفتر منطقه مديترانه شرق سازمان بهداشت در پيامي به مناسبت روز جهاني بهداشت با اشاره به اقدامات بشر به عنوان عاملي مخرب براي آينده سلامت در جهان و منطقه مي‌افزايد: سازمان جهاني بهداشت سال‌هاست كه اهميت اين مساله و قدرت تاثير آن بر سلامت را دريافته است. تغييرات آب و هوا، تاثيرات عميق و شديدي بر بسياري از عوامل اساسي موثر بر سلامت ازجمله آب، غذا، هوا و محيط زيست دارد كه اين مورد خود اثر مستقيم بر عوامل مخاطره‌اي سلامت در منطقه و جهان دارد. براي مثال، تغييرات آب و هوايي كه باعث كاهش كيفيت آب آشاميدني و كمبود آن مي‌شوند و در نهايت منجر به افزايش بيماري‌هاي ناشي از آب و غذا و سوءتغذيه مي‌گردند.

تغييرات آب و هوا تاثير جدي بر غذا، منابع آب و هوايي كه ما تنفس مي‌كنيم مي‌گذارند. در كشورهاي منطقه مديترانه شرقي كه با كمبود منابع آب مواجه هستند اين تاثير بر دسترسي منابع آب قابل مشاهده است.

ناسالم بودن آب آشاميدني خانواده‌ها با شيوع بيماري‌هاي اسهالي همراه بوده و تهديد‌كننده سلامت كودكان و افراد مسن است. بعلاوه آمارها مويد موجود ارتباط ميان آلودگي هوا و ميزان مرگ ناشي از بيماري‌هاي قلب و عروق و بيماري‌هاي تنفسي است.

پس ضروري است كه مردم از استفاده مجدد از منابع آب مطمئن شوند، استانداردهاي بهداشتي را در بالاترين حد حفظ كنند و اقدامات كنترل آلودگي هوا را ادامه و ارتقا دهند.

بيماري‌هاي ناشي از تغييرات آب و هوا

حتي رئيس مركز مديريت بيماري‌هاي وزارت بهداشت، چندي پيش در خبرها مهم‌ترين چالش نظام سلامت را در سال آينده بروز بيماري‌هاي ناشي از تغييرات آب و هوا پيش‌بيني كرد.

دكتر محمدمهدي گويا در اين ارتباط گفته بود: براساس اعلام سازمان بهداشت جهاني ‌ (WHO)تمام كشورهاي جهان در سال ۲۰۰۸ ميلادي (۸۷ -۸۶ هجري شمسي) با مشكلات ناشي از تغييرات آب و هوايي دست به گريبان خواهند بود. كما اين كه بروز سيل و توفان گونو در كشور در سال جاري و شيوع بيماري‌هاي روده‌اي و بيماري‌هاي منتقله از حشرات مثل مالاريا از مهم‌ترين معضلات ناشي از حوادث طبيعي هستند. ابتلاي ۱۸ هزار نفر به مالاريا در سال ۸۶ از تبعات ناشي از تغييرات آب و هوايي است.

گرم شدن زمين، فاجعه‌اي در حال شكل‌گيري‌

يكي از دغدغه‌هاي اصلي سازمان بهداشت جهاني گرم شدن كره زمين است.

مرگ و مير به خاطر گرماي زياد، تغييرات در ميزان بيماري‌هاي منتقل شده توسط ناقلين، تغييرات در فصل‌هاي پيش‌بيني شده قطبي در ارتفاع‌هاي بالا و متوسط نيمكره شمالي، شواهد اوليه در تاثيرات سلامت در برابر تغييرات آب و هوايي است.

اين گرم شدن در حال تسريع است و اقدامات بشر مسوول اين وضعيت است. اگر اين گرم شدن همين‌طور بدون كنترل ادامه پيدا كند بشريت مواجه با آسيب‌ها، بيماري‌ها و مرگ و مير بيشتري ناشي از بلاياي طبيعي و گرماي بيش از حد خواهد بود. بيماري‌هاي ناشي از غذا، آب و بيماري‌هاي واگير بيشتري ديده خواهد شد و ميزان مرگ و مير زودرس و بيماري‌هاي ناشي از آلودگي هوا نيز بيشتر خواهد شد. از سوي ديگر، در بسياري از مناطق جهان، جوامع بزرگي بر اثر بالا آمدن سطح آب جابه‌جا خواهند شد و تحت تاثير خشكسالي و قحطي قرار خواهند گرفت. همان گونه كه يخ‌هاي قطبي آب مي‌شوند، چرخه آب تغيير مي‌كند و باروري مناطق حاصلخيز نيز دچار تغييرات خواهد شد.

جوامع فقير بيشتر تحت تاثير قرار مي‌گيرند

اثرات فيزيكي تغييرات آب و هوايي در مناطق جغرافيايي مختلف، متفاوت خواهد بود. كشورهاي در حال توسعه، افراد فقير و افرادي كه در مناطق فاقد امكانات ارائه خدمات بهداشتي زندگي مي‌كنند، تحت تاثير بيشترين ميزان خطر هستند.

در واقع اثرات ناشي از تغييرات آب و هوايي روي سلامت بشر تحت‌تاثير توسعه،‌ فقر و تحصيلات، ساختار بهداشت عمومي و ساختار سياسي جوامع قرار مي‌گيرد. كشورهاي در حال توسعه آسيب بيشتري خواهند ديد چراكه كشورهاي داراي ميزان بالاي فقر و سوءتغذيه، ساختارهاي ضعيف بهداشتي و مسائل سياسي، كمترين قدرت را براي وفق دادن خود با اين شرايط خواهند داشت.

افزايش ابتلا به بيماري‌ مالاريا

شايد برايتان جالب است بدانيد سالانه دست‌كم ۱۵۰ هزار نفر بر اثر ابتلا به مالاريا، اسهال، سوء‌تغذيه و سيل جان خود را از دست مي‌دهند كه تغييرات جوي مي‌تواند در تمامي آنها دخيل باشد. بعلاوه بيش از نيمي از اين مرگ و ميرها در آسيا روي مي‌دهد. به بيان ديگر مطالعات نشان داده است كه شرايط آب و هوايي از قبيل تغييرات دما و بارش باران مي‌تواند بر انتقال شدت و پراكندگي بيماري‌هاي عفوني از قبيل اسهال و بيماري‌هايي مانند مالاريا، تب‌دنگي و آلودگي به فيلاريا كه از طريق حشرات و ناقلين ديگر منتقل مي‌شود تاثيرگذار باشد.

در واقع پشه‌هاي ناقل مالاريا (آنوفل) از مناطق حاره‌اي به مناطق خنك‌تر، مهاجرت كرده‌اند. البته عوامل بسياري در افزايش پشه‌هاي ناقل مالاريا و تب دنگي موثر هستند از اين‌كه تغييرات جوي يكي از عوامل هستند اطمينان دارد. گفتني است سالانه دست‌كم ۱۰۰ هزار نفر بر اثر ابتلا به مالاريا جان خود را از دست مي‌دهند.

خطر نابينايي

آيا مي‌دانيد تغييرات آب و هوايي و گرم شدن زمين خطر نابينايي ساكنان كره زمين در اثر ابتلا به آب مرواريد را افزايش مي‌دهد؟

چرا كه ۳ فاكتور مهم ابتلا به آب مرواريد، افزايش سن، كشيدن سيگار و قرار گرفتن در معرض تابش اشعه ماوراي بنفش است. افزايش ميزان تابش اشعه ماوراي بنفش كه بيشتر در كشورهاي در حال توسعه گسترش دارد، در اثر از بين رفتن لايه ازون است. اگرچه آب مرواريد با درمان مداوم قابل درمان است اما اين بيماري عامل ۵۰ درصد نابينايي‌هاي قابل پيشگيري انسان‌ها در سراسر جهان را شامل مي‌شود.

جالب است بدانيد مردمي كه به اين علت بينايي خود را از دست مي‌دهند اكثرا دسترسي به امكانات لازم را ندارند.

پس تاكيد زيادي بر حفاظت از بينايي كودكان و افرادي كه زمان زيادي در معرض تابش نور خورشيد قرار دارند و استفاده از عينك آفتابي و كلاه‌هاي لبه‌دار مفيد واقع مي‌شود.

بررسي وضعيت سلامت عمومي در مناطق مختلف دنيا

پاسخگويي بهداشت عمومي به تغييرات آب و هوايي براساس شرايط و تهديدات محلي و منطقه‌اي متفاوت است زيرا سلامت عمومي براساس منطقه جغرافيايي، جمعيت فعال، ميزان پيشرفت بناهاي زيرساخت مربوط به بهداشت عمومي، به‌طور مختلفي تحت‌تاثير قرار مي‌گيرد. براي درك بهتر اين تفاوت‌ها به وضعيت قاره‌هاي مختلف از حيث آسيب‌پذيري‌شان نسبت به تغييرات جوي نگاهي مي‌اندازيم.

آفريقا: بدتر شدن وضعيت سوء‌تغذيه در تعدادي از كشورها به خاطر كم شدن ۵۰ درصدي محصولات كشاورزي تا سال ۲۰۲۰

آسيا: بالا رفتن رقم مرگ و مير و شيوع بيماري آندميك به خاطر بيماري اسهال ناشي از سيل‌ها و خشكسالي‌ها در شرق، جنوب و جنوب شرقي آسيا. اين سيل‌ها و خشكسالي‌ها به خاطر تغييرات در چرخه آب رخ مي‌دهد.

اروپا: افزايش خطرات بهداشتي به خاطر امواج گرما و آتش‌سوزي‌هاي غيرقابل كنترل.

امريكاي لاتين: افزايش تعداد مردم در خطر گرسنگي به خاطر كاهش توليد تعدادي از محصولات مهم و حيوانات اهلي.

امريكاي شمالي: افزايش تعداد، شدت و مدت امواج گرما با اثرات منفي بهداشتي بالقوه.

تغييرات آب و هوايي و افزايش بيماري‌هاي عفوني و تنفسي

اخيرا در خبرها پزشكان استراليايي هشدار داده بودند تغييرات جوي موجب بروز بيماري‌هاي عفوني و تنفسي مي‌شود.

اين بيماري‌ها عبارتند از استرس ناشي از گرما و ديگر بيماري‌هاي مرتبط با گرما كه به موجب آنها قلب، رگ‌هاي خوني و ريه تحت‌تاثير قرار مي‌گيرد و همچنين زخم‌هاي ناشي از گرماي زياد و بيماري‌هاي آلرژي‌زا.

اين در حالي است كه آلودگي بيشتر هوا، مي‌تواند بيماري‌هاي تنفسي را افزايش دهد. همچنين افزايش دما نيز خطر ابتلا به برخي بيماري‌هاي عفوني مانند ورم معده و روده و بيماري‌هاي ناشي از گزش پشه مانند تب دنگي را بالا مي‌برد. با اين تفاسير به نظر مي‌رسد در طول دهه آينده، افزايش دما، سلامت انسان‌ها، بويژه كودكان و افراد مسن را تهديد ‌كند. بيشترين تاثير گرماي جهاني بر مناطق روستايي و دور افتاده و جوامع فقير خواهد بود چرا كه مردم اين مناطق مشكلات بيشتري در رابطه با غذا و آب قابل آشاميدن دارند.

كدام دسته از تغييرات جوي سلامت شما را تهديد مي‌كند؟

براي آن دسته از افرادي كه نسبت به آب و هوا حساس هستند، تغيير در شرايط جوي به احتمال زياد باعث ايجاد شرايط نامساعد فيزيكي در آنها مي‌شود. با اين حال به نظر مي‌رسد شرايط آب و هوايي زير مي‌توانند روي درد و ناراحتي تاثير بگذارند…

فشار هوا: معمولا در اين شرايط بايد منتظر آب و هواي طوفاني باشيم. معمولا بيماران گزارش مي‌دهند كه در يك چنين آب و هوايي ميزان درد و ناراحتي‌هاي بيماران افزايش پيدا مي‌كنند. افزايش فشار مي‌تواند حتي روي افراد سالم نيز تاثير بگذارد.

رطوبت: افزايش ميزان رطوبت بويژه در فصل‌هاي گرم مانند تابستان مي‌تواند ميزان درد و ناراحتي‌هاي مزمن را بشدت افزايش دهد. پژوهشگران همچنين در طي تحقيقاتي به اين نتيجه دست پيدا كردند كه ارتباطي ميان آب و هواي سرد و خشك و افزايش سردردهاي ميگرني وجود دارد.

بارش: بارش نيز مي‌تواند روي افزايش درد و ناراحتي‌هاي بيماران تاثير بگذارد. در شرايط جوي طوفاني، ميزان فشار و رطوبت هوا نيز تغيير پيدا مي‌كند و همين امر سبب بروز مشكلاتي براي بيماران مي‌شود.

درجه حرارت: كاهش درجه حرارت پايين بر سردردهاي ميگرني، نحوه گردش خون در رگ‌ها، درد مفاصل و سفت‌شدگي عضلات نيز تاثير نامساعدي مي‌گذارد.

باد: باد مي‌تواند براحتي آلودگي و مواد آلرژي‌زا را تا مسافت‌هاي طولاني با خود حمل كند. اين امر سبب مي‌‌شود كه افراد بر اثر قرار گرفتن در معرض آن دچار بيماري‌هاي تنفسي از جمله آسم شوند.

ضرورت رعايت بهداشت عمومي

راهكارها و ابزارهاي سنتي بهداشت عمومي، اجزاي مهمي در پاسخ دهي موثر به تغييرات آب و هوايي هستند.

آب بهداشتي و وجود سيستم فاضلاب، غذاي سالم و كافي، واكسيناسيون، كنترل موثر بيماري‌هاي واگير و آمادگي براي سوانح و حوادث تماما اجزاي حياتي اقدامات بهداشت عمومي جهت آمادگي براي مقابله با تغييرات آب و هوايي هستند. اگر اين برنامه‌ها هم در سطح ملي و هم به صورت جهاني تقويت شوند مي‌توان تا حد زيادي از مرگ و مير، آسيب‌ها و بيماري‌هاي ناشي از تغييرات آب و هوايي پيشگيري كرد.

نبايد فراموش كرد كه مواجهه موثر با تغييرات آب و هوايي نيازمند مشاركت موسسات دولتي و سازمان‌هاي داخل دولت و NGO‌ها و گروه‌هاي حرفه‌اي، صنعتي و مجامع محلي است.

تصميماتي كه در مورد برنامه‌ريزي شهري حمل و نقل، تامين انرژي، استفاده از زمين و منابع آبي گرفته مي‌شود هم روي آب و هوا و هم سلامت تاثير خواهد گذاشت.

كودكان، آسيب‌پذيرترند

جالب است بدانيد طبق آمار ارائه شده توسط يونيسف اهميت تاثيرات ناشي از تغييرات آب و هوايي بر سلامت افراد جامعه تا حدي است كه سالانه حدود ۱۰ ميليون كودك زير ۵ سال به دليل بيماري‌هاي قابل پيشگيري جان خود را از دست مي‌دهند. بسياري از اين بيماري‌هاي مهلك مثل مالاريا و اسهال به تغييرات آب و هوايي و بارندگي‌ها حساسند و در صورت بروز تغييرات آب و هوايي، بيشتر شيوع پيدا مي‌كنند. بعلاوه سوءتغذيه و اختلالات مربوط به آن، ازجمله تاثير منفي بر رشد و تكامل كودك، با تغييرات آب و هوا در سطح جهان افزايش خواهد يافت.

همچنين توفان‌ها و سيلاب‌هايي كه به گفته كارشناسان در سال‌هاي آتي شدت و دفعات آنها افزايش خواهد يافت، تاثيراتي بر زندگي زنان و كودكان برجا مي‌گذارند. تخريب خانه‌ها، مدارس و مراكز بهداشتي به دليل فجايع طبيعي، خانواده‌ها را از دريافت بسياري از خدمات محروم خواهند كرد.